← Köyler

Gülpınar Köyü

Ayvacık, Çanakkale

Apollon Smintheion Tapınağı'nın kucağında küçük bir köy. Antik çağın sessiz tanığı.

TapınakRomaAntik
Ayvacık'a 36 km· ~39 dk
ZİYARETÇİ REHBERİ

Gezmeden önce, bir bakışta

ChryseAntik / mitolojik adı
İlyada 1Destanın açılış sahnesi
MÖ 2. yySmintheion tapınağı
~25 kmAssos'a uzaklık
Fare tanrısıApollon Smintheus
KülahlıOsmanlı dönemi adı
ZAMAN ÇİZELGESİ

İlyada'dan bugüne

  1. Mitoloji (İlyada)Rahip Chryses

    İlyada, Chryse rahibi Chryses'in kızı Chryseis için Apollon'a yakarmasıyla açılır; tanrı Akha ordusuna veba salar.

  2. Kuruluş efsanesiGirit ve fareler

    Antik anlatıya göre Giritliler kenti kurar; kehanetteki 'toprağın oğulları' deri kemiren farelerdir — tapınak buraya yapılır.

  3. MÖ 2. yyApollon Smintheion

    'Farelerin Efendisi' Apollon Smintheus'a adanan Helenistik tapınak; yanında Roma hamamı ve su tesisleri.

  4. Osmanlı dönemi"Külahlı" köyü

    Köy, halkın giydiği külah biçimli serpuştan gelen 'Külahlı' adıyla anılır.

  5. Cumhuriyet–BugünGülpınar

    Bol su kaynaklarına atıfla 'Gülpınar' (gül pınarı) adını alır; bugün zeytincilikle yaşayan bir Ayvacık yerleşimidir.

GEZİ ROTASI

Gülpınar'da görülecekler

İlyada'nın açılış kenti — antik kalıntılardan köy pazarına, tapınaktan en batı uca.

01

Apollon Smintheion

'Farelerin Efendisi'ne adanmış Helenistik tapınak; köyün taç kalıntısı.

02

Chryse Kalıntıları

Roma hamamı, antik su altyapısı ve Bizans yapıları.

03

Cumartesi Pazarı

Eski cami çevresinde yerel ürünler, taze sebze-meyve.

04

Babakale

Türkiye'nin en batı ucu; birkaç km batıda kıyı kalesi ve balıkçı limanı.

HİKÂYE

Bunları biliyor muydunuz?

İlyada buradan başlar

Batı edebiyatının ilk büyük destanı İlyada, tam da bu kentte geçen bir olayla açılır: Agamemnon, rahip Chryses'in kızı Chryseis'i bırakmayınca Apollon Akha ordusuna veba salar. Bu kriz, destanın ana kavgasını (Akhilleus-Agamemnon) ateşler.

Farelerin Efendisi

Yunanca 'sminthos' fare demektir; 'Apollon Smintheus' Farelerin Efendisi'dir. Efsaneye göre kenti fare belasından koruyan tanrıya tapınak burada yükseldi.

Adı sudan gelir

'Gülpınar' adı bölgenin bol ve temiz su kaynaklarına ('gül pınarı') gönderme yapar; Osmanlı döneminde köy 'Külahlı' adıyla biliniyordu.

Zeytinin köyü

Bugün Gülpınar ekonomisinin temeli zeytinciliktir; çevre zeytinlikler ve Cumartesi pazarı köy yaşamının merkezindedir.

İPUÇLARI
Apollon Smintheion köyün hemen yanında — antik kentle birlikte gezin.
Assos'a ~25 km; Babakale (en batı uç) birkaç km batıda — üçünü aynı rotaya koyun.
Yerel ürünler için Cumartesi pazarına denk getirin.
İlyada'nın 1. Kitabı'nı okuyup gelmek geziyi çok daha anlamlı kılar.

Kaynaklar: Ayvacık Kaymakamlığı, Turkish Archaeological News, Homeros — İlyada (1. Kitap).

Gülpınar Hakkında

Gülpınar, Apollon Smintheion olarak bilinen Roma dönemi tapınak kalıntılarının hemen yanı başındaki köydür. Tapınak, Homeros'un İlyada destanında sözü geçen kutsal alanlardan biridir. Tarihi meraklıları için Assos'tan sonra bölgenin en önemli ikinci durağıdır.

TapınakRomaAntik